UNEP uyarıyor: Paris Anlaşması kapsamındaki ulusal katkılar iklim değişikliği ile etkin bir mücadele için yetersiz

Arif Cem Gündoğan, ODTÜ Yer Sistem Bilimleri Doktora Öğrencisi

3 Kasım 2016’da UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) tarafından kamuoyu ile paylaşılan “Emissions Gap 2016” (Seragazı Salım Azaltım Açığı) raporundaki bulgulara göre dünya Paris Anlaşması kapsamında ülkelerin sunduğu seragazı salım azaltım hedeflerine ulaşılsa bile dünya bu yüzyılda 2.9 ila 3.4oC daha sıcak bir yer haline gelecek. Paris Anlaşması’nda kabul edilen, insan kaynaklı iklim değişikliği sebebi ile küresel sıcaklık ortalamasında bu yüzyılın sonuna doğu yaşanacak artışı 2oC’nin olabildiğince altında tutmayı başarabilmek için küresel seragazı salımlarının miktarının 2030 yılı itibari ile 12-14 Gt daha az olması gerekmekte. Bunun anlamı şu: ülkelerin ulusal katkılarını acilen revize edip 2030 yılında en az %25 daha az salım yapacak şekilde hedeflerini güncellemeleri lazım. İklim değişikliği ile mücadelede erken eyleme geçmenin hem maliyeti az hem de etkinliği yüksek. Daha önce Cancun’da kabul edilen 2020 öncesi katkılarının hayata geçmesi bu bakımdan kritik öneme sahip. UNEP raporunun bulgularına göre küresel seragazı salımları Paris Anlaşması kapsamındaki ülke katkıları amacına ulaşırsa 2030 yılı itibari ile 54-56 Gt seviyesinde olacak. Ancak 2oC limitinin altında kalmak için maksimum 42 Gt, 1.5oC limiti içinse daha da az salım yapmak gerekiyor (Şekil 1). Rakamlar kulağa az gelebilir. Bu nedenle daha iyi algılamak için şu örnek verilebilir: 1 Gt kabaca Avrupa Birliği’nde havacılık dahil olmak üzere ulaştırma sektörünün bir yıl boyunca gerçekleştirdiği seragazı salımına denk geliyor. Bilim insanları bu açıdan konuya oldukça şüpheci yaklaşıyor. Böylesine radikal azaltım tedbirleri gerekirken var olmayan veya etkinliği kanıtlanmamış teknolojik çözümlere (negatif salım teknolojileri, CCS – karbon yakalama ve depolama vb.) çok fazla bel bağlandığına dikkat çeken araştırmacılar, dünya üzerinde aktif olan 22 pilot projede yalnızca 40 mtCO2e/yıl azaltım potansiyeli olduğuna işaret ederek 12-14 Gt azaltımın önünde bu seçeneğin etkisinin çok az olacağını öne sürüyorlar. Özetle, ülkeler Paris Anlaşması ile yapılması gerekenin kabaca 1/3’ü yapmayı koşulsuz vaat etti. Şimdi sıra bu 1/3’ün nasıl hayata geçirileceğini ve geri kalan 2/3’ün akıbetinin ne olacağını müzakere etmekte. Bu noktada şunun altını çizmekte fayda var. Devletlerin yanı sıra devlet-dışı aktörlerin de iklim değişikliği ile mücadelede sorumluluğu mevcut. Özel sektör ve yerel yönetimlerin bu bağlamda giderek artan şekilde rol almaya başladığını görmekteyiz. “1 Gt Koalisyonu” adı verilen devlet-dışı aktör girişiminin yeni paylaşılan bir rapora göre gelişmekte olan ülkelerde 2005-2015 yılları arasında gerçekleştirilen yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği projeleri sayesinde 2030 yılı
itibari ile yaklaşık 0.5 Gt’luk bir azaltım söz konusu olacak. Bunlar kulağa hoş gelse de yapılan araştırmalara göre devlet-dışı aktörlerin hedeflerinin ezici oranda büyük kısmı 2oC hedefi ile uyumlu değil. COP22 bu bakımdan çetin tartışmalara ve yeni girişimlere sahne olacak. UNEP raporuna ulaşmak için: http://web.unep.org/emissionsgap/

emissions-gap

Site Footer

Sliding Sidebar